Zonnebrand Wat is het? Bijna iedereen is wel eens verbrand door de zon. Een lichte verbranding geeft een rode en pijnlijke huid. Bij een ernstige verbranding ontstaan blaren en is de huid rood, gezwollen en pijnlijk. Als een groot gedeelte van uw huid ernstig verbrand is, kunt u ziek worden en last krijgen van koude rillingen, koorts, misselijkheid, braken, hoofdpijn of hartkloppingen. Waardoor komt het? Zonnestralen stimuleren bepaalde cellen in de huid om pigment te maken. Pigment is een bruine kleurstof die de huid tegen de zonnestralen beschermt. Bovendien wordt de buitenste laag van de huid onder invloed van de zon wat dikker. Ook dat beschermt de huid tegen de zon. Door deze natuurlijke bescherming kunt u op den duur langer in de zon blijven, zonder te verbranden. Als u met een bleke huid lang gaat zonnen, geeft u uw huid niet de tijd haar beschermende werking op te bouwen. U kunt dan verbranden. Het verbrandingsproces in de huid gaat ook na het zonnen nog een tijdje door. Door te verbranden wordt u beslist niet sneller bruin. Hoe snel iemand verbrandt, hangt af van het huidtype. Het gevoeligst zijn mensen met een lichte huidskleur, rood(blond) haar en blauwe ogen. Sommige medicijnen maken de huid overgevoelig voor zonlicht. U kunt dit in de bijsluiter lezen. Kan het kwaad? Verbranding door de zon is pijnlijk. Het duurt twee tot vijf dagen voor de huid zich hersteld heeft. Veel zon is slecht voor uw huid en geeft een snellere veroudering van de huid. Bovendien vergroot het de kans om op latere leeftijd huidkanker te krijgen. De meeste vormen van huidkanker die door zonnen ontstaan, zijn overigens goed te behandelen. Hoe kunt u het voorkomen? Blijf niet te lang in de zon als uw huid nog niet aan de zon gewend is. Begin bijvoorbeeld met 20 minuten en bouw dat langzaam verder op. Houd er rekening mee dat zonnestraling tussen 11.00 en 15.00 uur het sterkst is. Water, strand en sneeuw weerkaatsen de stralen, zodat u sneller verbrandt. Babys kunt u beter uit de zon houden. Leg ze onder een parasol of gebruik een zonnehoedje. Een goede zonnebrandcreme is belangrijk om verbranding te voorkomen. Smeer minstens om de twee uur. Hoe hoger de beschermingsfactor, hoe langer u in de zon kunt blijven zonder te verbranden. Na het zwemmen moet u opnieuw insmeren. Voor kinderen die in het water spelen, is een waterbestendig zonnebrandmiddel handig. Gebruik bij overgevoeligheid voor zonlicht een sun blocker. Dat is een zonnebrandcreme die extra bescherming biedt. Een zonnebankkuur beschermt niet tegen verbranding. Het ultraviolette licht van de zonnebank geeft wel een bruin kleurtje, maar de buitenste laag van de huid wordt er niet dikker van. Na een zonnebankkuur kunt u nog steeds vrij snel verbranden. Wat kunt u er zelf aan doen? Ga meteen uit de zon als u merkt dat u verbrandt. Koelen met natte doeken kan de pijn verlichten. Blaren moet u zo mogelijk heel laten. Een pijnstiller, zoals paracetamol, kan de pijn verlichten. Blijf minstens drie dagen uit de zon om uw huid te laten herstellen. Wanneer naar de huisarts? Neem direct contact op met uw huisarts: als een groot gedeelte van uw huid gezwollen is door de verbranding; als u veel blaren krijgt; als de verbranding gepaard gaat met ziekteverschijnselen zoals koude rillingen, koorts, misselijkheid, braken, hoofdpijn of hartkloppingen. Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts

Wratten Wat zijn het? Er zijn verschillende soorten wratten. Iedereen kent de gewone wratten: ruw aanvoelende knobbeltjes die vooral op de handen voorkomen, maar ook op andere plaatsen kunnen zitten. Voetwratten zijn gewone wratten die in het eelt van de voetzool zitten. Door lopen worden voetwratten in de voetzool gedrukt; soms doen ze pijn bij het lopen. Waterwratten zijn minder bekend. Ze zijn glad, klein en er zit een putje in. Waterwratten komen vooral bij kinderen voor en kunnen overal op het lichaam zitten. Ten slotte zijn er nog wratjes op de geslachtsdelen. Deze kunnen door seksueel contact worden overgedragen. De wratjes zijn lastig maar gaan vaak vanzelf weer over. Waardoor komt het? Wratten worden veroorzaakt door een virus. Als dit virus in contact komt met uw huid, kunt u een wrat krijgen. Het is niet bekend waarom de n wel wratten krijgt en de ander niet. Het wrattenvirus komt overal voor, maar voelt zich vooral thuis in een vochtige omgeving zoals een zwembad. Ook in gymzalen kan het virus zich via blote voeten gemakkelijk verspreiden. Als u eenmaal een wrat heeft, kunt u er nog meer krijgen. Peuteren of bijten aan een wrat kan verdere verspreiding bevorderen. Als een kind op een vinger of duim zuigt waarop een wrat zit, dan kunnen er rond die plaats meer wratten ontstaan. Kan het kwaad? Wratten zijn onschuldig. Waterwratten gaan wel eens samen met irritatie en eczeem. Voetwratten geven soms pijn of last bij het lopen. De meeste wratten verdwijnen vanzelf binnen twee jaar. Een enkele keer blijven ze jarenlang zitten. Het is niet bekend waarom de een er snel van af is en de ander niet. Wat kunt u er zelf aan doen? Draag schoenen of slippers in gymzalen en zwembaden; dat vermindert de kans op wratten. Als u wratten heeft, kunt u er het beste van afblijven. Als u aan wratten peutert, kunnen er meer ontstaan. Gewone wratten verdwijnen wel eens als u ze iedere dag aanstipt met wrattentinctuur. Dit is te koop bij apotheek of drogist. Bij waterwratten mag u geen wrattentinctuur gebruiken, omdat het vaak irritatie veroorzaakt; bovendien helpt het zelden bij waterwratten. Aan waterwratten hoeft u niets te doen. Als de huid rondom de waterwratten geirriteerd is, kan smeren met een vette creme de irritatie verminderen. Bij wratjes op de penis kan een condoom helpen om overdracht te voorkomen. Wanneer naar de huisarts? Wratten hoeven alleen maar behandeld te worden als ze last bezorgen. Sommige mensen vinden wratten erg lelijk en laten ze daarom weghalen. Als u twijfelt of een bobbeltje een wrat is, maak dan een afspraak met de dokter. Wrattenspreekuur Sommige huisartsen hebben een speciaal wrattenspreekuur. U kunt bij de praktijkassistente informeren of uw huisarts een wrattenspreekuur heeft. Tijdens dit spreekuur worden gewone wratten behandeld met vloeibare stikstof. De stikstof zit in een dampend vaatje. Een grote wattip gaat in het vaatje en wordt vervolgens op de wrat gedrukt. Stikstof bevriest de wrat en de huid eromheen, waardoor de wrat kan afsterven. Er ontstaat meestal een blaar die binnen een week verdwijnt. Bevriezing geeft dezelfde pijn als een brandwondje. Kinderen moet u daarop voorbereiden. Behandeling met stikstof helpt niet altijd en moet meestal herhaald worden.

Wormen Welke soorten zijn er? Mensen kunnen last hebben van verschillende soorten wormen. Aarsmaden komen het meest voor. Het zijn witte wormpjes van een centimeter lang. Spoelwormen komen minder vaak voor. Ze lijken op cremekleurige regenwormen. Lintwormen komen zelden voor. Ze bestaan uit een lint van rechthoekige witte stukjes van ongeveer een centimeter. Als u goed kijkt, kunt u aarsmaden in de ontlasting zien bewegen. Spoelwormen en witte stukjes lintworm kunt u ook in de ontlasting zien. Er zijn nog andere soorten wormen. Ze zijn zo zeldzaam dat ze in deze folder verder niet genoemd worden. Hoe krijgt u ze? De besmetting met aarsmaden gaat altijd via het inslikken van de eitjes. De eitjes zijn zo klein dat u ze met het blote oog niet kunt zien. De eitjes worden vooral door kinderhandjes verspreid. De wormpjes zelf leven in de darm. Ze leggen hun eitjes rond de anus. Een kind krabt zich daar als het jeuk heeft en krijgt zo eitjes aan de handen. Van de handen komen de eitjes terecht op deurknoppen, speelgoed of op iemand anders. Als zo’n eitje aan de handen van iemand anders komt en die steekt een vinger in de mond, kan besmetting plaatsvinden. De eitjes komen via de mond in de darmen en kunnen daar uitkomen. Een kind kan zichzelf telkens opnieuw besmetten door rond de anus te krabben en daarna de vingers in de mond te steken. Ook besmetting met spoelwormen gaat via het ongemerkt inslikken van eitjes. Eitjes van spoelwormen zitten in hondepoep, niet afgedekte zandbakken en soms op rauwe, ongewassen groente. Eitjes van lintwormen komen in ons lichaam via rauw vlees, zoals filet americain, rauw gehakt en niet goed doorbakken biefstuk. Kan het kwaad? Wormen kunnen over het algemeen weinig kwaad. De jeuk van aarsmaden rond de anus kan vervelend zijn. Vooral s nachts, want dan komen de wormpjes naar buiten om eitjes te leggen. Door krabben kan de vagina en de huid rond de anus ontsteken. In het algemeen geven wormen geen buikpijn. Wat kunt u er zelf aan doen? Als iemand in het gezin aarsmaden heeft, kan een goede hygiene de kans op besmetting verminderen. Handen wassen na toiletbezoek is belangrijk; u kunt hierbij het beste een nagelborsteltje gebruiken. Knip de nagels kort. Hang elke dag een schone handdoek op het toilet. Gebruik voor onder- en bovenlichaam aparte washandjes. Neem elke dag schoon ondergoed. Het is ook goed om regelmatig deurknoppen, wc-bril en speelgoed af te soppen. Aarsmaden verdwijnen vanzelf als er geen eitjes meer via de mond binnenkomen. Leg uw kind uit dat het niet rond de anus moet krabben, of dat het altijd de handen goed moet wassen als het toch gekrabd heeft. Als u kleine witte wormpjes in de ontlasting ziet, kunt u bij de drogist of apotheker een wormenkuur kopen. Kinderen en volwassenen hebben dezelfde dosering. U moet de kuur na twee weken herhalen. Als de wormpjes steeds terugkomen, moeten alle huisgenoten behandeld worden. Zwangere vrouwen mogen deze medicijnen niet gebruiken. Was groente goed en eet geen rauw vlees. Honden met spoelwormen moeten behandeld worden. In de dierenwinkel kunt u een kuur voor uw hond kopen. Wanneer naar de huisarts? Aarsmaden kunt u zelf behandelen. Als de maatregelen die u zelf neemt niet helpen, dan kunt u over leggen met uw huisarts. Als u of uw kind spoelwormen, lintwormen of een ander soort wormen heeft, kunt u het beste naar uw huisarts gaan. Als het mogelijk is, doe dan de worm in een potje en neem dit mee naar de dokter.

Voorbehoedmiddelen Wat zijn het? Voorbehoedmiddelen dienen om zwangerschap te voorkomen. Dit wordt ook wel anticonceptie genoemd. In deze folder worden verschillende voorbehoedmiddelen kort beschreven. De betrouwbaarheid van voorbehoedmiddelen is sterk afhankelijk van het juiste gebruik ervan. Het is belangrijk dat u een voorbehoedmiddel kiest dat bij u en uw situatie past. Voorbehoedmiddelen voorkomen alleen zwangerschap. Om seksueel overdraagbare aandoeningen (geslachtsziekten) te voorkomen, moet u een condoom gebruiken. De pil bevat hormonen die er voor zorgen dat er geen eicel vrijkomt. Er kan dan geen bevruchting plaatsvinden. U slikt de pil drie weken lang elke dag. Daarna stopt u een week. U hoeft de pil niet altijd op hetzelfde tijdstip in te nemen; een paar uur verschil mag. De pil is een zeer betrouwbaar voorbehoedmiddel. Een lichamelijk onderzoek is niet nodig als u met de pil begint. De pil kan bijwerkingen hebben, zoals tussentijds bloedverlies, gespannen borsten, misselijkheid, gewichtstoename en humeurigheid. De bloeddruk kan door de pil wat stijgen en wordt daarom gecontroleerd als u begint met de pil. Rokende vrouwen die ouder zijn dan 35 jaar, hebben iets meer kans op hart- en vaatziekten door de pil. Als een vrouw niet willen stoppen met roken kan zij beter een ander voorbehoedmiddel kiezen. De prikpil is een injectie die u eens in de drie maanden krijgt. Ook hierin zit een hormoon dat de eisprong voorkomt. Het is een betrouwbaar voorbehoedmiddel. Na de eerste prik kunt u wat meer of onregelmatiger gaan menstrueren. Na de volgende injectie blijft de menstruatie vaak helemaal weg. Een enkele keer kunt u onverwacht wat bloed verliezen. Soms zijn er bijwerkingen, zoals gewichtstoename of puistjes. Na het stoppen van de injecties kan het wel een jaar duren voor u weer gaat menstrueren. In die periode bent u ook minder vruchtbaar. Het spiraaltje is een plastic ankertje dat in de baarmoeder wordt geplaatst en daar enige jaren kan blijven zitten. het voorkomt dat teen bevruchte eicel zich kan innestelen. Er zijn verschillende soorten: Het koperspiraaltje is met koperdraad omwikkeld. Het is iets minder betrouwbaar dan de pil. Vooral in de eerste maanden na plaatsen van het spiraal kan de menstruatie pijnlijker zijn en duurt de bloeding vaak wat langer. Het hormoonspiraaltje geeft progesteron af. Het is ongeveer even betrouwbaar als de pil. Door het hormoonspiraal worden mensturatie(-klachten) minder. De menstruatie kan ook tijdelijk wegblijven. Soms kan er tussen de menstruaties wat bloedverlies optreden. Het condoom is een rubber hoesje dat tijdens de gemeenschap om de penis zit en het zaad opvangt. Zo kan geen bevruchting plaatsvinden. Een condoom gebruiken is niet moeilijk, maar moet wel op de juiste manier gebeuren. Het condoom is minder betrouwbaar dan de pil. Een zaaddodend glijmiddel verhoogt de betrouwbaarheid. Sommige condooms zijn hier al van voorzien. Gebruik desgewenst een (extra) glijmiddel op waterbasis, bij drogist en apotheek verkrijgbaar. Gebruik geen olie, vaseline of creme. Dat tast het rubber aan en dan is het condoom niet betrouwbaar. Een groot voordeel van condooms is dat ze niet alleen beschermen tegen zwangerschap, maar ook tegen seksueel overdraagbare aandoeningen. Er zijn ook vrouwencondooms. Dit is een zakje met twee ringen, dat voor de gemeenschap in de vagina wordt geplaatst en het zaad opvangt. Het pessarium is een rubber kapje. Voor het vrijen wordt het met zaaddodende pasta over de baarmoedermond geplaatst. De betrouwbaarheid is afhankelijk van uw handigheid met het inbrengen. Het pessarium moet na het vrijen acht uur blijven zitten. Dan heeft de zaaddodende pasta de tijd om alle zaadcellen te doden. Een pessarium beschermt niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen. Sterilisatie is een betrouwbare manier om zwangerschap te voorkomen. Sterilisatie van de man is een kleine en makkelijke operatie die ongeveer tien minuten duurt. De zaadleiders worden doorgeknipt, waardoor er geen zaadcellen meer in het sperma kunnen komen. Aan het klaarkomen verandert niets. Sterilisatie van de vrouw is een grotere ingreep, waarvoor een dag opname in het ziekenhuis nodig is. De eileiders worden in de buik afgeklemd zodat er geen eitjes meer door kunnen. Sterilisatie kan in principe niet meer ongedaan gemaakt worden. Bij periodieke onthouding hebben man en vrouw geen gemeenschap in de vruchtbare periode van de vrouw. Vrouwen zijn ongeveer vier dagen per maand vruchtbaar. De vruchtbare periode waarin het eitje vrijkomt, valt ongeveer twee weken voor de menstruatie. Een eitje kan echter vroeger of later dan normaal vrijkomen. Periodieke onthouding is daarom niet betrouwbaar. Terugtrekken van de penis voor het klaarkomen is niet betrouwbaar; er komt vaak voor het klaarkomen ongemerkt al wat zaad vrij. Wanneer naar de huisarts? Neem binnen 24 uur contact op met uw huisarts als u niet zwanger wilt worden en: u zonder voorbehoedmiddel heeft gevrijd; er iets fout is gegaan met uw voorbehoedmiddel. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met uw huisarts.

Voetschimmel Wat is het? Schimmels zijn eigenlijk heel kleine plantjes. Alleen onder een microscoop zijn ze te zien. Voetschimmels groeien in de huid van de voeten, vooral tussen de tenen. Ze kunnen roodheid, blaasjes, velletjes en kloofjes veroorzaken die jeuken of pijn doen. Voetschimmels groeien ook in en rond de teennagels. De nagels worden dan dik, geel en bros. De haren op de voet kunnen ook door schimmel worden aangetast en daardoor verkleuren. Sommige mensen noemen voetschimmel zwemmerseczeem. Dit is geen goede naam, want eczeem is iets anders. Waardoor komt het? Schimmels zitten bijna overal. Vooral in zwembaden en douches zijn ze veel te vinden. Uw huid komt dus regelmatig in aanraking met schimmels. Dat is niet erg, want een gezonde huid heeft een droog en vrij hard bovenlaagje dat tegen schimmels beschermt. Maar als deze bovenlaag door water of zweet zacht is geworden, kunnen schimmels de huid binnendringen. Door zwemmen en het dragen van sportschoenen of rubber laarzen kan de huid zacht worden. Kan het kwaad? Voetschimmel kan geen kwaad, omdat de schimmel alleen in de bovenste lagen van de huid groeit. De jeuk of pijn is wel hinderlijk. Bij sommige ziekten, bijvoorbeeld suikerziekte, heeft het lichaam minder afweer tegen schimmels. Deze kunnen dan dieper in de huid doordringen en infecties veroorzaken. Wat kunt u er zelf aan doen? Was uw voeten dagelijks, liefst zonder zeep. Goed afdrogen is belangrijk, vooral tussen de tenen. Draag katoenen of wollen sokken; die nemen het best zweet op. Trek elke dag schone sokken aan. Draag open schoenen of schoenen die helemaal van leer zijn. Doe uw schoenen zo vaak mogelijk uit. Laat na het sporten uw schoenen goed drogen. Draag in het zwembad of onder de douche rubber of plastic slippers als bescherming tegen de schimmels. Jodium werkt goed tegen schimmels. Vraag bij de drogist of apotheek naar jodium waarin 10% povidonjood zit. Smeer deze jodium op de plekken waar de voetschimmel zit en laat het even drogen voordat u weer sokken aantrekt. U kunt zonder recept een schimmeldodende creme bij de apotheek of drogist kopen. Breng de creme dun aan. Smeer ook wat rondom de plekken, want een schimmelplek is vaak uitgebreider dan u kunt zien. Zichtbare verbetering treedt meestal pas na ruim een week op. Nadat de klachten zijn verdwenen, moet u nog minstens een week door blijven smeren, anders komt de voetschimmel weer terug. Wanneer naar de huisarts? Maak een afspraak met uw huisarts: als de maatregelen die u zelf neemt, na drie weken geen verbetering geven; als de blaasjes, velletjes en kloofjes zich uitbreiden naar andere delen van het lichaam; als de huid rond de voetschimmel rood, warm en pijnlijk wordt.

Verstuikte enkel Wat is het? Het enkelgewricht vormt de verbinding tussen voet en onderbeen. Om het enkelgewricht zitten enkelbanden en een gewrichtskapsel; ook lopen er pezen langs. Enkelbanden, gewrichtskapsel en pezen houden voet en onderbeen bij elkaar en geven stevigheid aan het enkelgewricht. Bij een verstuiking van de enkel rekken de enkelbanden uit, waarbij kleine scheurtjes ontstaan. Soms scheurt de hele enkelband. Bij zo n verstuiking kunnen gemakkelijk bloedvaatjes stuk gaan, wat ervoor zorgt dat de enkel dik en blauw wordt. Een verstuikte enkel doet meestal zoveel pijn dat staan of lopen moeilijk gaat. Waardoor komt het? Door een onverwachte, verkeerde beweging kan de voet te ver naar binnen of naar buiten omklappen. Gewricht en enkelbanden worden dan overbelast. Sommige activiteiten geven meer kans op een verstuiking, bijvoorbeeld zaalsporten of lopen op een hobbelig pad. Sommige mensen hebben regelmatig last van een verstuikte enkel. Dat kan komen door slappe enkelbanden, bijvoorbeeld doordat u de enkel al eens eerder verstuikt heeft. Kan het kwaad? Een verstuiking geneest bijna altijd vanzelf; ook als de enkelbanden gescheurd zijn. Wel kan de enkel na een verstuiking een paar maanden gevoelig of wat dikker blijven. Wat kunt u er zelf aan doen? Begin zo snel mogelijk met koelen na de verstuiking. Dan wordt uw enkel niet zo dik en krijgt u minder pijn. Houd de enkel bijvoorbeeld een kwartier onder de koude kraan of leg er ijsblokjes tegenaan. Om te voorkomen dat de huid bevriest, kunt u een washandje om het ijs doen of uw sok aanhouden. Als uw enkel toch dik en pijnlijk is geworden, is een korte periode rust de beste behandeling. Loop zo min mogelijk tot de ergste zwelling weg is. Dit duurt meestal twee tot drie dagen. Uw voet omhoog leggen vermindert de zwelling. Uw enkel moet dan hoger liggen dan uw billen. Leg dus ook in bed een kussen onder uw voet. Probeer, om stijfheid te voorkomen, uw enkel regelmatig te bewegen. Probeer snel of het lopen weer gaat, maar doe bij pijn kalm aan. Eventueel kunt u een stevige zwachtel aanbrengen die niet veel rekt. Goede warming up en training verminderen de kans op blessures. Mensen die hun enkel bij het sporten regelmatig verstuiken, moeten vooral de onderbeenspieren trainen. Het dragen van van een zwachtel geeft geen bescherming tegen een verstuiking. Wanneer naar de huisarts? Neem contact op met uw huisarts: als de enkel flink gezwollen is; als lopen of staan meteen na de verstuiking erg moeilijk of helemaal niet gaat; als pijn of zwelling na twee tot drie dagen helemaal niet minder wordt; als u vermoedt dat de enkel gebroken is, bijvoorbeeld omdat de stand van de voet abnormaal is.

Verkoudheid Wat is het? Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in de neus-/keelholte. Ook het slijmvlies in de kaakholten kan ontstoken zijn. In de folder Kaakholte-ontsteking leest u daar meer over. Het slijmvlies produceert altijd een beetje vocht en slijm, maar als het ontstoken is, zwelt het slijmvlies op en dan vormt het extra slijm. Daardoor krijgt u bij een verkoudheid meestal een loopneus. Andere klachten bij verkoudheid zijn: een verstopte neus, niezen, hoesten, keelpijn, heesheid, hoofdpijn en soms oorpijn. Kinderen krijgen hierbij soms koorts, volwassenen bijna nooit. Meestal gaat een verkoudheid na een tot drie weken vanzelf over. Bij kleine kinderen kan het wat langer duren. Waardoor komt het? Verkoudheid wordt door een virus veroorzaakt. Het verkoudheidsvirus verspreidt zich gemakkelijk in ruimten waar mensen dicht bij elkaar zitten en waar slecht geventileerd wordt. Een volle trein of bus, een school of kinderdagverblijf kunnen bijvoorbeeld een bron van besmetting zijn. Kan het kwaad? Verkoudheid kan geen kwaad. Verkouden kinderen mogen gewoon naar buiten. Wat kunt u er zelf aan doen? U kunt proberen besmetting te voorkomen. Houd uw hand of zakdoek voor uw mond als u niest of hoest, en was uw handen regelmatig. Zorg voor frisse lucht in huis. Als u verkouden bent, zijn de slijmvliezen in de neus- en keelholte geirriteerd. Door sigarettenrook wordt de irritatie erger. Dit vertraagt de genezing. Stop dus met roken. Het geeft soms verlichting om een verstopte neus te druppelen met zout water. Voor de juiste verhouding lost u een theelepel zout op in een limonadeglas lauw water. Druppel vier tot zes maal per dag. Bij de drogist of apotheek kunt u deze druppels ook kant-en-klaar kopen. Eventueel kunt u bij de drogist of apotheek neusspray of neusdruppels kopen die het slijmvlies dunner maken (xylometazoline), waardoor u gemakkelijker ademt. Deze spray en druppels mag u drie maal per dag gedurende maximaal een week gebruiken. Soms kan een paar keer per dag stomen verlichting geven. U hoeft geen kamille of menthol aan het water toe te voegen; dergelijke middeltjes kunnen de slijmvliezen irriteren. Er bestaan geen medicijnen tegen verkoudheid. Ook antibiotica helpen niet. Wanneer naar de huisarts? Neem contact op met uw huisarts: als u verkouden bent en langer dan drie dagen koorts (meer dan 38 grC) heeft; als u benauwd bent of piepend ademt; als uw baby verkouden is en slecht drinkt; als uw verkouden baby suf is. Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.

Vaginale afscheiding Wat is het? Een andere term voor vaginale afscheiding is witte vloed. Vaginale afscheiding is een natuurlijk verschijnsel. De wand van de vagina en de baarmoederhals maken vocht en slijm en zo nu en dan komt daar wat van naar buiten. Normale afscheiding is vloeibaar, doorzichtig en witachtig. Als het opdroogt, wordt het een beetje geel. Gewoonlijk ruikt het wat zuur; het kan ook zonder geur zijn. Soms heeft een vrouw klachten over haar afscheiding. Er kan meer afscheiding zijn dan normaal. Of de afscheiding is brokkelig. De kleur kan afwijkend zijn: groengeel of sneeuwwit. Het kan ook een beetje bloederig zijn. De geur kan ongewoon of zelfs vies zijn. Afscheiding kan jeuk, irritatie of een branderig gevoel in en rond de vagina veroorzaken. Plassen en vrijen doen dan soms pijn. Waardoor komt het? De ene vrouw produceert weinig afscheiding, de andere wat meer. De maandelijkse cyclus heeft invloed op de afscheiding. Rond de eisprong, die meestal tussen twee menstruaties in valt, is er meer vocht. Ook kleur en geur van de afscheiding wisselen onder invloed van de cyclus. Bij de meeste vrouwen zorgt seksuele opwinding voor extra vocht. Tijdens zwangerschap is er ook vaak meer afscheiding. De anticonceptiepil kan de afscheiding beinvloeden. Ook leeftijd kan een effect hebben: na de overgang wordt de vagina droger. Andere afscheiding dan u gewend bent, wordt vaak veroorzaakt door bacterien of schimmels die normaal ook al in de vagina voorkomen. Door gebruik van zeep kan het aantal schimmels en bacterien toenemen. Zo ontstaat een ontsteking. Schimmels kunnen zich extra vermenigvuldigen door een verminderde weerstand of gebruik van antibiotica. Tijdens zwangerschap is er meer kans op een schimmelinfectie door de hormoonveranderingen in het lichaam. Ten slotte kunnen schimmels of bacterien die niet thuishoren in de vagina, een ontsteking geven. Soms is afscheiding het gevolg van een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Kan het kwaad? Over vaginale afscheiding hoeft u zich in de regel geen zorgen te maken. Andere afscheiding dan u gewend bent, kan meestal ook geen kwaad. Het gaat bijna altijd in een tot drie weken vanzelf over. Jeuk, veroorzaakt door de afscheiding, is wel vervelend. Soms is het gebied rond de vagina gezwollen en geirriteerd. Als de oorzaak van de afscheiding een seksueel overdraagbare aandoening is, kan het wel kwaad. U leest hierover meer in de folder Seksueel overdraagbare aandoeningen. Wat kunt u er zelf aan doen? Klachten ontstaan eerder door te veel dan door te weinig hygiene. Het is niet goed als er zeep in de vagina komt; was u daar dus niet met zeep. Veeg uzelf na de ontlasting altijd van voren naar achteren af. Het is niet bewezen dat inlegkruisjes en nylon slipjes de afscheiding erger maken. Toch wordt vaak geadviseerd katoenen slipjes te dragen en geen inlegkruisjes te gebruiken. Dat voorkomt een broeierig klimaat, waarin schimmels en bacterien zich thuisvoelen. Krab bij jeuk zo min mogelijk. Het tere weefsel rond de vagina beschadigt gemakkelijk. U kunt zich beter een paar keer per dag alleen met water wassen en deppend afdrogen. Als de afscheiding onaangenaam ruikt, kunt u de vagina spoelen met een melkzuuroplossing. De melkzuuroplossing verhelpt de klachten vaak goed. U brengt de melkzuuroplossing in met een zogenaamde irrigator. U kunt ook een gel met melkzuur in een tubetje kopen. Deze gel brengt u in de vagina in. Gel, melkzuuroplossing en irrigator zijn verkrijgbaar bij de apotheek. Vrijen terwijl de vagina nog droog is, kan het slijmvlies irriteren. Laat de vagina eerst vochtig worden of gebruik een glijmiddel bij het vrijen. Gebruik een condoom als u niet altijd met dezelfde partner vrijt, om een seksueel overdraagbare aandoening te voorkomen. Wanneer naar de huisarts? Neem contact op met uw huisarts: als u denkt dat u een seksueel overdraagbare aandoening heeft; als uw klachten erg hinderlijk zijn, steeds terugkomen of lang duren; als de afscheiding gepaard gaat met pijn in de onderbuik; als de afscheiding bloederig is (geen menstruatie). Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.

Urineverlies Wat is het? Sommige mensen kunnen hun urine niet goed ophouden bij inspanning, zoals hoesten, niezen, lachen, springen of tillen. Anderen moeten plotseling plassen en kunnen dat niet ophouden. Mannen kunnen last hebben van voor- of nadruppelen. De medische term voor urineverlies is urine-incontinentie. De een overkomt het zo nu en dan, de ander heeft er voortdurend last van. Bij vrouwen komt het vaker voor dan bij mannen. Mannen hebben er vooral op latere leeftijd last van. Bij vrouwen kan het ook op jonge leeftijd voorkomen. Waardoor komt het? Urine wordt opgeslagen in de blaas tot deze vol raakt. Naarmate de blaas voller wordt, voelt u meer aandrang om te plassen. Rond de uitgang van de blaas zit een kringspier die de blaas afsluit. Zonder die kringspier zou u voortdurend urine verliezen. De blaas wordt op zijn plaats gehouden door de bekkenbodemspieren. Als u plast, ontspant de kringspier, de blaas trekt zich samen en de urine loopt naar buiten. Bij urine-incontinentie werken de kringspier, de bekkenbodemspieren of de blaas niet goed. Oorzaken daarvan zijn onder andere bij vrouwen: zwangerschap en bevalling of verzakking van de baarmoeder. Bij mannen kan een vergrote prostaat of een prostaatoperatie de oorzaak zijn. Kan het kwaad? Urine-incontinentie kan geen kwaad, maar is wel erg vervelend. Veel mensen schamen zich ervoor of zijn bang dat anderen het ruiken. Sommige mensen drinken zelfs minder in de hoop geen urine te verliezen, maar dat is geen goede oplossing. Wanneer naar de huisarts? Veel mensen schamen zich zo voor het urineverlies, dat ze niet naar de dokter gaan. Dat is jammer, want bij incontinentie is het juist goed om naar de huisarts te gaan. De huisarts kan u informeren over incontinentie en behandeling. De klachten zijn vaak goed te behandelen. Er zijn oefeningen om de blaas of bekkenbodemspieren te trainen, waardoor u uw plas beter kunt ophouden. Daarnaast zijn er hulpmiddelen om de urine op te vangen. En in sommige gevallen kunnen medicijnen helpen. Praktische tips Zorg dat u weet waar een toilet is als u buitenshuis bent. s Nachts kan het gemakkelijk zijn een po of fles in de buurt te hebben, vooral als u slecht ter been bent. U kunt beter niet voorover bukken om iets van de grond te pakken. Daardoor raakt de blaas in de knel. Buig door uw knieen als u iets optilt. Sommige vrouwen voorkomen urineverlies tijdens het sporten door een tampon in te brengen. Een tampon vangt de urine niet op, maar kan helpen om de blaas beter af te sluiten.